Arealbarometer - Innlandet

Arealbarometer for Innlandet

Areal egna for matproduksjon

Fylke: 34

09. april 2026

Arealressursar

I Innlandet er det 2 241 383 dekar jordbruksareal, noko som utgjer omlag 4,3 prosent av fylkets landareal.

Arealressurskartet AR5 gjev informasjon om ressursgrunnlaget i Innlandet. Det viser kva areal som kan brukast til landbruksproduksjon. Kartet gjev detaljert informasjon om arealressursane. Det vert brukt til planlegging, konsekvensutgreiingar, statistikkar og kontroll av arealtilskot i jordbruket.

Skip chart

Arealklasse

dekar

2 241 383dekar

4,3%

Fulldyrka

1 903 042dekar

3,7%

Overflatedyrka

28 514dekar

0,1%

Innmarksbeite

309 680dekar

0,6%

Jordbruksareal, uklassifisert*

147dekar

0,0%

26 067 345dekar

50,1%

Produktiv skog

19 209 722dekar

36,9%

Uproduktiv skog

5 993 558dekar

11,5%

Uklassifisert skog*

864 065dekar

1,7%

611 243dekar

1,2%

Bebygd og samferdsel

611 142dekar

1,2%

Bebygd, industri og samferdsel*

101dekar

0,0%

23 152 333dekar

44,5%

Åpen fastmark

6 621 865dekar

12,7%

Snaumark*

10 106 704dekar

19,4%

Myr, åpen

2 674 092dekar

5,1%

Myr, uklassifisert*

734 541dekar

1,4%

Ferskvann*

2 748 504dekar

5,3%

Isbre*

266 627dekar

0,5%

Ikke registrert*

4dekar

0,0%

Sum

52 072 30452072304

100100

Kilde: Arealressurskart AR5, årsversjon 2025, NIBIO. Arealklasse merket * er i hovedsak hentet fra AR50, NIBIO.

Informasjonen om arealressursene er henta frå det detaljerte arealressurskartet AR5. I fylker der meir enn 3 prosent av arealet ikkje er kartlagt i AR5, er det supplert med informasjon frå arealressurskartet AR50. Denne informasjonen byggjer på topografisk norgeskart N50 og satellittbildetolking av snaumark. I Innlandet er det 23 % av arealet som ikkje er kartlagt i AR5.

Les meir om arealressurskartet AR5 på NIBIO sine nettsider

Sjå arealressurskartet AR5 i karttenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet AR5 vises.

Fulldyrka jord: Jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og som kan nyttast til åkervekster eller til eng, og som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord: Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogeleg.

Innmarksbeite: Jordbruksareal som kan nyttast som beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av kulturgras eller beitetålande urter. Arealet skal ha tydeleg kulturpreg.

Korleis vert jordbruksareala brukt

Skip chart

Veksttype

dekar

Innmarksbeite

219 553dekar

10,9%

Grovfôr

1 017 179dekar

50,4%

Korn

700 041dekar

34,7%

Potet

61 722dekar

3,1%

Grønnsaker

17 275dekar

0,9%

Frukt og bær

2 828dekar

0,1%

Sum

2 018 5982018598

100100

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir om produksjonstilskot hos Landbruksdirektoratet

Skip chart

foretak

antall dyr

Melkekyr

1 138foretak

36 584antall dyr

Ammekyr

1 216foretak

26 177antall dyr

Vinterfôra sauer

1 572foretak

134 227antall dyr

Geiter

179foretak

7 109antall dyr

Avlspurker

132foretak

7 873antall dyr

Slaktegris

391foretak

348 943antall dyr

Verpehøner

174foretak

645 021antall dyr

Slaktekylling

88foretak

11 235 243antall dyr

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir på NIBIO sine nettsider

Les meir om produksjonstilskudd hos Landbruksdirektoratet

Korleis er kvaliteten på jorda?

65,9 prosent av fulldyrka og overflatedyrka jord i Innlandet er jordsmonnkartlagt. I Innlandet har 94,4 prosent av den kartlagte jorda svært god eller god kvalitet.

Temakartet Jordkvalitet er først og fremst eit verktøy for bruk i arealplanlegging. Jordkvaliteten fortel om jorda eller terrenget har begrensningar for plantedyrking. Eit flatt jorde med lite stein er til dømes lettare å drive enn eit steinrikt jorde i ei bratt skråning. Jordkvalitetskartet tek ikkje omsyn til klima. I Noreg er det lite areal som egner seg til jordbruk. Jordsmonnet sine eigenskapar, terrengforhold og klima er avgjerande for kvar ein kan dyrke ulike planter. Ein god agronomi tar utgangspunkt i dei naturlege føresetnadene på kvar stad.

Skip chart

Jordkvalitet

dekar

Svært god

876 247dekar

71,4%

God

281 515dekar

23%

Mindre god

68 631dekar

5,6%

Total sum

1 226 3931226393

100100

Kjelde: Jordkvalitet, 2022, NIBIO

Jordkvalitet er delt inn i tre klassar; svært god, god og mindre god jordkvalitet. Inndelinga bygger på ei samla vurdering av eigenskapar ved jorda som er viktige for den agronomiske bruken, samt hellingsgraden på jordbruksarealet.

Les meir om jordkvalitet på NIBIO sine nettsider

Sjå meir statistikk over jordeigenskapar på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over jordkvalitet i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet jordkvalitet vises.

Svært god jordkvalitet: Areal som er lettdrive og som normalt gjev gode gode, årvisse avlingar av jordbruksvekstar som er tilpassa det lokale klimaet.

God jordkvalitet: Areal som berre egner seg for eit meir avgrensa utval av vekster. Det krevst noko meir innsats for å få gode avlingar.

Mindre god jordkvalitet: Areal som kan egne seg godt, til dømes til gras, men der eigenskapar ved jorda gjer at det krevst større innsats. Bratt areal kjem også i denne klassen.

Kva kan dyrkast opp til fulldyrka jord?

I Innlandet er 4 592 341 dekar kartlagt som dyrkbar jord. Dette er areal som kan dyrkast opp til fulldyrka jord og som held krava til klima og jordkvalitet for plantedyrking. Fulldyrka jord er jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og kan nyttas til åkervekster eller eng, og som kan fornyast ved pløying.

Dyrkbar jord kan være omfattet av særskilte føresegner

Vurderingar av om eit areal kan dyrkast opp til å bli fulldyrka jord, endrar seg over tid. I Innlandet ligg 29,5 prosent av jorda som er kartlagt som dyrkbar i områder som etter dagens retningslinjer og lovverk ikkje bør dyrkast opp. Dette gjeld dyrkbar jord som ligg på arealtypar som myr, i nasjonalparkar eller naturreservat, og areal i ravinelandskap som tidlegare vart rekna som dyrkbare med føresetnad om bakkeplanering. Vi kallar dette «dyrkbar jord med særskilde føresegner».

Skip chart

Dyrkbar jord, omfattet av særskilte føresegner

dekar

Dyrkbar jord totalt

4 593 185dekar

100%

Uten særbestemmelser

3 237 896dekar

70,5%

1 355 264dekar

29,5%

Myr

1 276 296dekar

Planeringsjord

322dekar

Nasjonalpark og naturreservat

172 637dekar

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO *Noko dyrkbar jord kan inngå i fleire kategoriar, til dømes dyrkbar myr som ligg i ein nasjonalpark. Tala for myr, planeringsjord og nasjonalpark og naturreservat kan difor ikkje summerast. For dyrkbar jord med særskilde føresegner er desse areala berre rekna med éin gong.

Dyrkbar jord fordelt på arealtypar

61,3 prosent av areala som kan dyrkes opp i Innlandet er i dag registrert som skog.

Skip chart

dekar

Overflatedyrka jord

12 480dekar

0,3%

Innmarksbeite

109 480dekar

2,4%

Skog

2 816 448dekar

61,3%

Åpen fastmark

377 645dekar

8,2%

Myr

1 276 271dekar

27,8%

Sum

4 592 3244592324

100100

Kilde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Kor godt egna den dyrkbare jorda er for matproduksjon, er mellom anna avhengig av klimaet. Landet er delt inn i klimasoner frå 1–6, der sone 1 er best egna for matproduksjon. I Innlandet ligger 28,2 prosent av den jorda som kan dyrkast opp i sone 6.

Skip chart

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Sone

dekar

1 Godt egnet for matkorndyrking

0,0dekar

0,0%

2 Marginal for matkorndyrking

300 738dekar

6,5%

3 Godt egnet for fôrkorndyrking

569 339dekar

12,4%

4 Marginal for fôrkorndyrking

1 163 714dekar

25,3%

5 Godt egnet for grovfôrdyrking

1 264 460dekar

27,5%

6 Marginal for grovfôrdyrking

1 294 090dekar

28,2%

Total dyrkbar jord

4 592 3414592341

100100

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Les meir om dyrkbar jord på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over dyrkbar jord i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet dyrkbar jord vises.

Verdiskaping i jordbruket

Verdiskaping er her målt som bruttoprodukt inkludert tilskot. Bruttoprodukt er verdien av produserte varer og tenester minus vareinnsatsen, og kan sjåast som betaling for arbeidsinnsats og forrentning av investert kapital. Arealbarometeret presenterer berre nokre nøkkeltal for verdiskaping. I tillegg er det presentert noko statistikk frå SSB. Nøkkeltala er henta frå utrekningar gjort av NIBIO i samband med utgreiingar av verdiskaping og sysselsetting i landbruket.

Alle tal er presentert slik de ligg føre i rapportane dei er henta frå og med den regionstrukturen som var på det tidspunktet. Der det har vore samanslåingar er det så langt som råd henta informasjon frå tidlegare einingar.

Verdiskaping for ulike produksjoner i Innlandet

Skip chart

Verdiskaping per produksjon mill. kroner

Melk, ku

1 643,01

Melk, geit

31,77

Ammeku

750,61

458,61

Svin

503,13

302,52

Eggproduksjon

dekar

112,30%

Fjørfekjøtt

dekar

190,22%

1 528,51

Frukt og bær

dekar

44,23%

Kornproduksjon

dekar

921,38%

Poteter og grønnsaker

dekar

562,90%

65,07

Veksthus

dekar

37,69%

Pelsdyr

dekar

0,00%

Birøkt

dekar

27,38%

Sum

5 283,225283.22

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2022

Statistikk fra SSB

Antall innbyggere

373 628

Totalt areal, km²

52 072

Jordbruksareal i drift, km²

2 021

Produktivt skogareal, km²

18 820

Avvirkning, m³

4 761 542

Antall landbrukseiendommer

30 078

Antall jordbruksforetak

6 746

Antall sysselsatte i primærnæring

8 350

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2022

Verdiskaping som bruttoprodukt og sysselsetting

Bruttoprodukt jordbruk, mill. kr

5 283,22

Årsverk à 1845 timer, jordbruk

7 254,78

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2022

Les om utrekning av verdiskaping i jordbruket på NIBIO sine nettsider. Her er også dei einskilde rapportane med meir informasjon lenka opp.

Nedbygging

Dette skjer ofte rundt store byar og tettstader, der ein også finn mykje av den beste landbruksjorda.

Gjengroing

Jordbruksareal som av ulike grunnar ikkje er i bruk lenger, vil gro igjen over tid.

Oppdyrking

Noko areal vert dyrka opp til åker eller engareal, medan andre vert rydda til innmarksbeite.

Kvifor er det viktig å ta vare på matjorda?

Matjord er ein knapp og ikkje-fornybar ressurs.
Klimaendringane vil endre vilkåra for matproduksjon verda over.
Folkeauken gjer at vi treng meir areal til jordbruk.
Nok mat, trygg mat, kortreist og god mat vert viktigare for livskvaliteten vår.

Eit dekar kveite kan gje 1000 brød kvart år!

Lite jordbruksareal i Noreg samanlikna med andre land

I Noreg er kun tre prosent av landarealet jordbruksareal, og berre ein tredjedel av dette er egna til produksjon av matkorn. Tre prosent er mykje lavere enn i andre land vi kan samanlikne oss med. OECD-landa har nær førti prosent.

Stortinget har vedteke at matproduksjonen i Noreg skal aukast med 20 prosent fram til 2030.

Folketalet i verda passerte 7 milliarder menneske i 2011, og er i 2050 venta å vere 9 milliardar. FAO har rekna ut at den globale matproduksjonen må aukast med 70 prosent innan 2050 for å sikre nok mat til alle (menneska på jorda).

Ei slik utvikling vil setje produksjonsareala under press. Det gjeld både kor mykje areal som er tilgjengeleg og kvaliteten på jordbruksareala.