Arealbarometer - Møre og Romsdal

Arealbarometer for Møre og Romsdal

Areal egna for matproduksjon

Fylke: 15

08. april 2026

Arealressursar

I Møre og Romsdal er det 616 489 dekar jordbruksareal, noko som utgjer omlag 4,3 prosent av fylkets landareal.

Arealressurskartet AR5 gjev informasjon om ressursgrunnlaget i Møre og Romsdal. Det viser kva areal som kan brukast til landbruksproduksjon. Kartet gjev detaljert informasjon om arealressursane. Det vert brukt til planlegging, konsekvensutgreiingar, statistikkar og kontroll av arealtilskot i jordbruket.

Skip chart

Arealklasse

dekar

616 489dekar

4,3%

Fulldyrka

477 287dekar

3,3%

Overflatedyrka

15 015dekar

0,1%

Innmarksbeite

124 177dekar

0,9%

Jordbruksareal, uklassifisert*

10dekar

0,0%

4 467 070dekar

31,1%

Produktiv skog

2 825 494dekar

19,7%

Uproduktiv skog

1 374 409dekar

9,6%

Uklassifisert skog*

267 167dekar

1,9%

240 533dekar

1,7%

Bebygd og samferdsel

240 491dekar

1,7%

Bebygd, industri og samferdsel*

42dekar

0,0%

9 030 544dekar

62,9%

Åpen fastmark

3 321 154dekar

23,1%

Snaumark*

4 540 882dekar

31,6%

Myr, åpen

524 348dekar

3,7%

Myr, uklassifisert*

22 066dekar

0,2%

Ferskvann*

549 960dekar

3,8%

Isbre*

72 134dekar

0,5%

Sum

14 354 63614354636

100100

Kilde: Arealressurskart AR5, årsversjon 2025, NIBIO. Arealklasse merket * er i hovedsak hentet fra AR50, NIBIO.

Informasjonen om arealressursene er henta frå det detaljerte arealressurskartet AR5. I fylker der meir enn 3 prosent av arealet ikkje er kartlagt i AR5, er det supplert med informasjon frå arealressurskartet AR50. Denne informasjonen byggjer på topografisk norgeskart N50 og satellittbildetolking av snaumark. I Møre og Romsdal er det 34,1 % av arealet som ikkje er kartlagt i AR5.

Les meir om arealressurskartet AR5 på NIBIO sine nettsider

Sjå arealressurskartet AR5 i karttenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet AR5 vises.

Fulldyrka jord: Jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og som kan nyttast til åkervekster eller til eng, og som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord: Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogeleg.

Innmarksbeite: Jordbruksareal som kan nyttast som beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av kulturgras eller beitetålande urter. Arealet skal ha tydeleg kulturpreg.

Korleis vert jordbruksareala brukt

Skip chart

Veksttype

dekar

Innmarksbeite

79 929dekar

15,8%

Grovfôr

411 667dekar

81,4%

Korn

11 062dekar

2,2%

Potet

1 579dekar

0,3%

Grønnsaker

499dekar

0,1%

Frukt og bær

1 068dekar

0,2%

Sum

505 804505804

100100

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir om produksjonstilskot hos Landbruksdirektoratet

Skip chart

foretak

antall dyr

Melkekyr

548foretak

18 300antall dyr

Ammekyr

300foretak

4 616antall dyr

Vinterfôra sauer

991foretak

55 014antall dyr

Geiter

126foretak

5 454antall dyr

Avlspurker

20foretak

385antall dyr

Slaktegris

30foretak

21 886antall dyr

Verpehøner

98foretak

151 233antall dyr

Slaktekylling

1foretak

86 649antall dyr

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir på NIBIO sine nettsider

Les meir om produksjonstilskudd hos Landbruksdirektoratet

Korleis er kvaliteten på jorda?

Ettersom berre mellom 10-50 prosent av fulldyrka og overflatedyrka jord er jordsmonnkartlagt i Møre og Romsdal, viser vi ikkje statistikk frå jordsmonnkartlegginga.

Kva kan dyrkast opp til fulldyrka jord?

I Møre og Romsdal er 603 436 dekar kartlagt som dyrkbar jord. Dette er areal som kan dyrkast opp til fulldyrka jord og som held krava til klima og jordkvalitet for plantedyrking. Fulldyrka jord er jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og kan nyttas til åkervekster eller eng, og som kan fornyast ved pløying.

Dyrkbar jord kan være omfattet av særskilte føresegner

Vurderingar av om eit areal kan dyrkast opp til å bli fulldyrka jord, endrar seg over tid. I Møre og Romsdal ligg 42,8 prosent av jorda som er kartlagt som dyrkbar i områder som etter dagens retningslinjer og lovverk ikkje bør dyrkast opp. Dette gjeld dyrkbar jord som ligg på arealtypar som myr, i nasjonalparkar eller naturreservat, og areal i ravinelandskap som tidlegare vart rekna som dyrkbare med føresetnad om bakkeplanering. Vi kallar dette «dyrkbar jord med særskilde føresegner».

Skip chart

Dyrkbar jord, omfattet av særskilte føresegner

dekar

Dyrkbar jord totalt

603 662dekar

100%

Uten særbestemmelser

345 099dekar

57,2%

258 549dekar

42,8%

Myr

250 794dekar

Planeringsjord

1 433dekar

Nasjonalpark og naturreservat

27 498dekar

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO *Noko dyrkbar jord kan inngå i fleire kategoriar, til dømes dyrkbar myr som ligg i ein nasjonalpark. Tala for myr, planeringsjord og nasjonalpark og naturreservat kan difor ikkje summerast. For dyrkbar jord med særskilde føresegner er desse areala berre rekna med éin gong.

Dyrkbar jord fordelt på arealtypar

41,5 prosent av areala som kan dyrkes opp i Møre og Romsdal er i dag registrert som myr.

Skip chart

dekar

Overflatedyrka jord

3 999dekar

0,7%

Innmarksbeite

31 127dekar

5,2%

Skog

242 625dekar

40,2%

Åpen fastmark

74 949dekar

12,4%

Myr

250 716dekar

41,5%

Sum

603 416603416

100100

Kilde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Kor godt egna den dyrkbare jorda er for matproduksjon, er mellom anna avhengig av klimaet. Landet er delt inn i klimasoner frå 1–6, der sone 1 er best egna for matproduksjon. I Møre og Romsdal ligger 52,5 prosent av den jorda som kan dyrkast opp i sone 3.

Skip chart

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Sone

dekar

1 Godt egnet for matkorndyrking

0,0dekar

0,0%

2 Marginal for matkorndyrking

5 011dekar

0,8%

3 Godt egnet for fôrkorndyrking

316 657dekar

52,5%

4 Marginal for fôrkorndyrking

207 682dekar

34,4%

5 Godt egnet for grovfôrdyrking

69 555dekar

11,5%

6 Marginal for grovfôrdyrking

4 531dekar

0,8%

Total dyrkbar jord

603 436603436

100100

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Les meir om dyrkbar jord på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over dyrkbar jord i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet dyrkbar jord vises.

Verdiskaping i jordbruket

Verdiskaping er her målt som bruttoprodukt inkludert tilskot. Bruttoprodukt er verdien av produserte varer og tenester minus vareinnsatsen, og kan sjåast som betaling for arbeidsinnsats og forrentning av investert kapital. Arealbarometeret presenterer berre nokre nøkkeltal for verdiskaping. I tillegg er det presentert noko statistikk frå SSB. Nøkkeltala er henta frå utrekningar gjort av NIBIO i samband med utgreiingar av verdiskaping og sysselsetting i landbruket.

Alle tal er presentert slik de ligg føre i rapportane dei er henta frå og med den regionstrukturen som var på det tidspunktet. Der det har vore samanslåingar er det så langt som råd henta informasjon frå tidlegare einingar.

Verdiskaping for ulike produksjoner i Møre og Romsdal

Skip chart

Verdiskaping per produksjon mill. kroner

Melk, ku

664,79

Melk, geit

26,37

Ammeku

95,82

121,22

Svin

26,73

28,98

Eggproduksjon

dekar

27,25%

Fjørfekjøtt

dekar

1,73%

56,47

Frukt og bær

dekar

28,09%

Kornproduksjon

dekar

7,28%

Poteter og grønnsaker

dekar

21,10%

4,76

Veksthus

dekar

1,79%

Pelsdyr

dekar

0,00%

Birøkt

dekar

2,97%

Sum

1 025,131025.13

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2020

Statistikk fra SSB

Antall innbyggere

265 238

Totalt areal, km²

13 840

Jordbruksareal i drift, km²

509

Produktivt skogareal, km²

2 602

Avvirkning, m³

271 198

Antall landbrukseiendommer

13 293

Antall jordbruksforetak

2 393

Antall sysselsatte i primærnæring

5 282

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2020

Verdiskaping som bruttoprodukt og sysselsetting

Bruttoprodukt jordbruk, mill. kr

1 025,13

Årsverk à 1845 timer, jordbruk

2 348,95

Kilde: NIBIO rapport, tall fra 2020

Les om utrekning av verdiskaping i jordbruket på NIBIO sine nettsider. Her er også dei einskilde rapportane med meir informasjon lenka opp.

Nedbygging

Dette skjer ofte rundt store byar og tettstader, der ein også finn mykje av den beste landbruksjorda.

Gjengroing

Jordbruksareal som av ulike grunnar ikkje er i bruk lenger, vil gro igjen over tid.

Oppdyrking

Noko areal vert dyrka opp til åker eller engareal, medan andre vert rydda til innmarksbeite.

Kvifor er det viktig å ta vare på matjorda?

Matjord er ein knapp og ikkje-fornybar ressurs.
Klimaendringane vil endre vilkåra for matproduksjon verda over.
Folkeauken gjer at vi treng meir areal til jordbruk.
Nok mat, trygg mat, kortreist og god mat vert viktigare for livskvaliteten vår.

Eit dekar kveite kan gje 1000 brød kvart år!

Lite jordbruksareal i Noreg samanlikna med andre land

I Noreg er kun tre prosent av landarealet jordbruksareal, og berre ein tredjedel av dette er egna til produksjon av matkorn. Tre prosent er mykje lavere enn i andre land vi kan samanlikne oss med. OECD-landa har nær førti prosent.

Stortinget har vedteke at matproduksjonen i Noreg skal aukast med 20 prosent fram til 2030.

Folketalet i verda passerte 7 milliarder menneske i 2011, og er i 2050 venta å vere 9 milliardar. FAO har rekna ut at den globale matproduksjonen må aukast med 70 prosent innan 2050 for å sikre nok mat til alle (menneska på jorda).

Ei slik utvikling vil setje produksjonsareala under press. Det gjeld både kor mykje areal som er tilgjengeleg og kvaliteten på jordbruksareala.