Arealbarometer - Vestfold

Arealbarometer for Vestfold

Areal egna for matproduksjon

Fylke: 39

08. september 2026

Arealressursar

I Vestfold er det 423 543 dekar jordbruksareal, noko som utgjer omlag 19,5 prosent av fylkets landareal.

Arealressurskartet AR5 gjev informasjon om ressursgrunnlaget i Vestfold. Det viser kva areal som kan brukast til landbruksproduksjon. Kartet gjev detaljert informasjon om arealressursane. Det vert brukt til planlegging, konsekvensutgreiingar, statistikkar og kontroll av arealtilskot i jordbruket.

Skip chart

Arealklasse

dekar

423 543dekar

19,5%

Fulldyrka

408 909dekar

18,9%

Overflatedyrka

1 932dekar

0,1%

Innmarksbeite

12 702dekar

0,6%

1 390 911dekar

64,2%

Produktiv skog

1 263 114dekar

58,3%

Uproduktiv skog

127 797dekar

5,9%

174 189dekar

Bebygd og samferdsel

174 189dekar

178 448dekar

8,2%

Åpen fastmark

85 664dekar

Myr, åpen

11 321dekar

0,5%

Ferskvann*

81 463dekar

3,8%

Sum

2 167 0912167091

100100

Kilde: Arealressurskart AR5, årsversjon 2025, NIBIO. Arealklasse merket * er i hovedsak hentet fra AR50, NIBIO.

Informasjonen om arealressursene er henta frå det detaljerte arealressurskartet AR5. I fylker der meir enn 3 prosent av arealet ikkje er kartlagt i AR5, er det supplert med informasjon frå arealressurskartet AR50. Denne informasjonen byggjer på topografisk norgeskart N50 og satellittbildetolking av snaumark. I Vestfold er det 0,0 % av arealet som ikkje er kartlagt i AR5.

Les meir om arealressurskartet AR5 på NIBIO sine nettsider

Sjå arealressurskartet AR5 i karttenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet AR5 vises.

Fulldyrka jord: Jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og som kan nyttast til åkervekster eller til eng, og som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord: Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogeleg.

Innmarksbeite: Jordbruksareal som kan nyttast som beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av kulturgras eller beitetålande urter. Arealet skal ha tydeleg kulturpreg.

Korleis vert jordbruksareala brukt

Skip chart

Veksttype

dekar

Innmarksbeite

8 225dekar

2,1%

Grovfôr

80 445dekar

20,1%

Korn

274 768dekar

68,8%

Potet

15 050dekar

3,8%

Grønnsaker

18 471dekar

4,6%

Frukt og bær

2 415dekar

0,6%

Sum

399 374399374

100100

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir om produksjonstilskot hos Landbruksdirektoratet

Skip chart

foretak

antall dyr

Melkekyr

43foretak

2 126antall dyr

Ammekyr

114foretak

3 289antall dyr

Vinterfôra sauer

126foretak

4 726antall dyr

Geiter

11foretak

77antall dyr

Avlspurker

51foretak

2 229antall dyr

Slaktegris

107foretak

96 188antall dyr

Verpehøner

37foretak

142 096antall dyr

Slaktekylling

22foretak

2 007 198antall dyr

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir på NIBIO sine nettsider

Les meir om produksjonstilskudd hos Landbruksdirektoratet

Jorda sine eigenskapar

Det nasjonale jordkartleggingsprogrammet skaffar fram informasjon om jorda sine eigenskapar på fulldyrka og overflatedyrka jord. 94,9 prosent av den fulldyrka og overflatedyrka jorda i Vestfold er jordkartlagt. Nedanfor er det vist statistikk for tre tema frå jordkartlegginga.

Sjå meir statistikk over jordegenskaper på NIBIO sine nettsider

Les om det nasjonale jordkartleggingsprogrammet

Kor stor del av jorda er dyrka myr?

1,6 prosent av den kartlagde jorda i Vestfold er dyrka myr.

Jordkartlegginga skil mellom organisk jord og mineraljord, og temakartet Organisk materiale deler dei jordkartlagde areala inn i seks klassar basert på mengda organisk materiale i overflatesjiktet og tjukkleiken på eventuell organisk jord. Vurderinga blir gjord i felt utan laboratorieanalysar. Det er klassane Djup organisk jord, Grunn organisk jord og Organisk overflatesjikt over mineraljord i tabellen som er ein del av omgrepet dyrka myr. Den dyrka myra har eit større lager av karbon enn mineraljord.

Skip chart

dekar

Dyp organisk jord

2 966dekar

Grunn organisk jord

2 449dekar

Organisk overflatesjikt over mineraljord

860dekar

Mineraljord med høyt innhold av organisk materiale i overflatesjiktet

47 913dekar

12%

Mineraljord med innslag av organisk jord

498dekar

Mineraljord med lavt til middels innhold av organisk materiale

334 787dekar

86%

Sum

389 473389473

100100

Kilde: Organisk materiale, 2026, NIBIO

Les meir om temakartet Organisk materiale på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over Organisk materiale i karttjenesten Kilden, fagområde Jordsmonn - NB: Zoom inn til kartet Organisk materiale vises.

Djup organisk jord: Djup organisk jord (> 20 vekt % organisk karbon), utan overgang til mineraljord innan 1 m djupn.

Grunn organisk jord: Grunn organisk jord (> 20 vekt % organisk karbon), med minst 40 cm tjukkleik, overgang til mineraljord innan 1 m djupn.

Organisk overflatesjikt over mineraljord: Organisk overflatesjikt (> 20 vekt % organisk karbon), 15–40 cm tjukt.

Mineraljord med høgt innhald av organisk materiale i overflatesjiktet: Mineraljord som har 3,5–20 vekt % organisk karbon i overflatesjiktet.

Mineraljord med innslag av organisk jord: Mineraljord dominerer, med flekkvise innslag av organisk jord.

Mineraljord med lågt til middels innhald av organisk materiale: Mineraljord som har < 3,5 vekt % organisk karbon i overflatesjiktet.

30,2 prosent av den kartlagte jorda i Vestfold er sjølvdrenert.

Jordkartlegginga identifiserer jorda si evne til å bli kvitt overflødig vatn, og temakartet Naturlige dreneringsforhold deler det jordkartlagde arealet inn i fire klassar. Kartet viser jorda si naturlege evne til å bli kvitt overflødig vatn, uavhengig av om det er gjennomført dreneringstiltak eller ikkje. Det er klassane Selvdrenert og Selvdrenert med våte drag i tabellen nedanfor som er ein del av omgrepet sjølvdrenert. Sjølvdrenert jord har mindre risiko for avlingssvikt som følgje av for mykje vatn enn jord som ikkje er sjølvdrenert.

Skip chart

dekar

Selvdrenert

117 576dekar

30%

Selvdrenert med våte drag

151dekar

Delvis selvdrenert

26 544dekar

Ikke selvdrenert

245 199dekar

63%

Sum

389 470389470

100100

Kilde: Naturlige dreneringsforhold, 2026, NIBIO

[@portabletext/react] Unknown block type "block", specify a component for it in the `components.types` prop

Selvdrenert: Jorda på arealet har ikke tegn til vannmetning i øverste 50 cm.

Selvdrenert med våte drag: Jorda på arealet har ikke tegn til vannmetning i øverste 50 cm, men deler av arealet har våte drag eller søkk.

Delvis selvdrenert: Arealet består av to jordtyper hvor den ene har tegn til vannmetning i øverste 50 cm og den andre ikke har tegn til vannmetning i øverste 50 cm.

Ikke selvdrenert: Jorda på arealet har tegn til vannmetning i øverste 50 cm.

Jordressursar for arealplanlegging

90,7 prosent av den kartlagte jorda i Vestfold er i klasse Svært gode jordressurser eller Gode jordressurser. Dette er dei aller mest verdifulle klassane for matproduksjon.

Temakartet Jordressurser er eit kunnskapsgrunnlag for arealplanlegging på ulike nivå innanfor forvaltninga. For matberedskapen i landet er det svært viktig at dei mest verdifulle areala blir oppretthaldne til matproduksjon. Jordkartlagde areal er klassifiserte i fire klassar på ein skala frå dei aller beste eigenskapane til dei mindre gode eigenskapane for jordbruk. For å klassifisere areal som blir brukte til matproduksjon må det takast mange val. Vala er gjorde på same måte for alle jordkartlagde areal i landet, uavhengig av vekstval, driftsmåte og klima.

Temakartet er ikkje utvikla for økonomisk berekning av jordbruksarealet sin verdi.

Skip chart

dekar

Svært gode jordressurser

78 849dekar

20%

Gode jordressurser

274 669dekar

71%

Middels gode jordressurser

31 044dekar

Mindre gode jordressurser

4 911dekar

Sum

389 473389473

100100

Kilde: Jordressurser, 2026, NIBIO

Les meir om temakartet Jordressurser på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over Jordressurser i karttjenesten Kilden, fagområde Jordsmonn - NB: Zoom inn til kartet Jordressurser vises.

Svært gode jordressursar: Lettdriven jord med god drenering og tørketoleranse. Treng normalt berre gjødsling og kalking.

Gode jordressursar: Nokså lettdriven jord som kan krevje drenering eller vatning for å gi gode dyrkingsforhold.

Middels gode jordressursar: Krevjande jord med utfordringar knytte til drenering, jorddjupn eller steininnhald.

Mindre gode jordressursar: Svært krevjande jord med eigenskapar som er vanskelege å forbetre, som grunt jordsmonn, myrjord eller mykje stein.

Skildringane er forenkla. Les meir om jordressursklassane i temakartet Jordressursar.

Kva kan dyrkast opp til fulldyrka jord?

I Vestfold er 98 317 dekar kartlagt som dyrkbar jord. Dette er areal som kan dyrkast opp til fulldyrka jord og som held krava til klima og jordkvalitet for plantedyrking. Fulldyrka jord er jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og kan nyttas til åkervekster eller eng, og som kan fornyast ved pløying.

Dyrkbar jord kan være omfattet av særskilte føresegner

Vurderingar av om eit areal kan dyrkast opp til å bli fulldyrka jord, endrar seg over tid. I Vestfold ligg 10,8 prosent av jorda som er kartlagt som dyrkbar i områder som etter dagens retningslinjer og lovverk ikkje bør dyrkast opp. Dette gjeld dyrkbar jord som ligg på arealtypar som myr, i nasjonalparkar eller naturreservat, og areal i ravinelandskap som tidlegare vart rekna som dyrkbare med føresetnad om bakkeplanering. Vi kallar dette «dyrkbar jord med særskilde føresegner».

Skip chart

Dyrkbar jord, omfattet av særskilte føresegner

dekar

Dyrkbar jord totalt

98 392dekar

100%

Uten særbestemmelser

87 810dekar

89,2%

10 578dekar

10,8%

Myr

6 106dekar

Planeringsjord

3 106dekar

Nasjonalpark og naturreservat

1 636dekar

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO *Noko dyrkbar jord kan inngå i fleire kategoriar, til dømes dyrkbar myr som ligg i ein nasjonalpark. Tala for myr, planeringsjord og nasjonalpark og naturreservat kan difor ikkje summerast. For dyrkbar jord med særskilde føresegner er desse areala berre rekna med éin gong.

Dyrkbar jord fordelt på arealtypar

84,9 prosent av areala som kan dyrkes opp i Vestfold er i dag registrert som skog.

Skip chart

dekar

Overflatedyrka jord

880dekar

0,9%

Innmarksbeite

2 565dekar

2,6%

Skog

83 476dekar

84,9%

Åpen fastmark

5 287dekar

5,4%

Myr

6 104dekar

6,2%

Sum

98 31298312

100100

Kilde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Kor godt egna den dyrkbare jorda er for matproduksjon, er mellom anna avhengig av klimaet. Landet er delt inn i klimasoner frå 1–6, der sone 1 er best egna for matproduksjon. I Vestfold ligger 53 prosent av den jorda som kan dyrkast opp i sone 1.

Skip chart

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Sone

dekar

1 Godt egnet for matkorndyrking

52 142dekar

53%

2 Marginal for matkorndyrking

44 924dekar

45,7%

3 Godt egnet for fôrkorndyrking

1 040dekar

1,1%

4 Marginal for fôrkorndyrking

211dekar

0,2%

5 Godt egnet for grovfôrdyrking

0,0dekar

0,0%

6 Marginal for grovfôrdyrking

0,0dekar

0,0%

Total dyrkbar jord

98 31798317

100100

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Les meir om dyrkbar jord på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over dyrkbar jord i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet dyrkbar jord vises.

Verdiskaping i jordbruket

NIBIO har ikkje gjort utrekningar for verdiskaping i jordbruket for Vestfold i løpet av dei siste åra, difor har vi ingen tal å vise.

Les om utrekning av verdiskaping i jordbruket på NIBIO sine nettsider. Her er også dei einskilde rapportane med meir informasjon lenka opp.

Nedbygging

Dette skjer ofte rundt store byar og tettstader, der ein også finn mykje av den beste landbruksjorda.

Gjengroing

Jordbruksareal som av ulike grunnar ikkje er i bruk lenger, vil gro igjen over tid.

Oppdyrking

Noko areal vert dyrka opp til åker eller engareal, medan andre vert rydda til innmarksbeite.

Kvifor er det viktig å ta vare på matjorda?

Matjord er ein knapp og ikkje-fornybar ressurs.
Klimaendringane vil endre vilkåra for matproduksjon verda over.
Folkeauken gjer at vi treng meir areal til jordbruk.
Nok mat, trygg mat, kortreist og god mat vert viktigare for livskvaliteten vår.

Eit dekar kveite kan gje 1000 brød kvart år!

Lite jordbruksareal i Noreg samanlikna med andre land

I Noreg er kun tre prosent av landarealet jordbruksareal, og berre ein tredjedel av dette er egna til produksjon av matkorn. Tre prosent er mykje lavere enn i andre land vi kan samanlikne oss med. OECD-landa har nær førti prosent.

Stortinget har vedteke at matproduksjonen i Noreg skal aukast med 20 prosent fram til 2030.

Folketalet i verda passerte 7 milliarder menneske i 2011, og er i 2050 venta å vere 9 milliardar. FAO har rekna ut at den globale matproduksjonen må aukast med 70 prosent innan 2050 for å sikre nok mat til alle (menneska på jorda).

Ei slik utvikling vil setje produksjonsareala under press. Det gjeld både kor mykje areal som er tilgjengeleg og kvaliteten på jordbruksareala.