Arealbarometer for Norge

Areal egnet for matproduksjon

04. april 2026

Arealressurser

I Norge er det 11 310 417 dekar jordbruksareal, noko som utgjer omlag 3,5 prosent av landets areal.

Arealressurskartet AR5 gjev informasjon om ressursgrunnlaget i Norge. Det viser kva areal som kan brukast til landbruksproduksjon. Kartet gjev detaljert informasjon om arealressursane. Det vert brukt til planlegging, konsekvensutgreiingar, statistikkar og kontroll av arealtilskot i jordbruket.

Skip chart

Arealklasse

dekar

11 310 417dekar

3,5%

Fulldyrka

8 830 401dekar

2,7%

Overflatedyrka

343 876dekar

0,1%

Innmarksbeite

2 134 846dekar

0,7%

Jordbruksareal, uklassifisert*

1 294dekar

0,0%

123 053 342dekar

38%

Produktiv skog

72 856 159dekar

22,5%

Uproduktiv skog

34 200 915dekar

10,6%

Uklassifisert skog*

15 996 268dekar

4,9%

4 146 971dekar

1,3%

Bebygd og samferdsel

4 143 510dekar

1,3%

Bebygd, industri og samferdsel*

3 461dekar

0,0%

185 244 773dekar

57,2%

Åpen fastmark

45 405 270dekar

14%

Snaumark*

99 353 713dekar

30,7%

Myr, åpen

11 366 381dekar

3,5%

Myr, uklassifisert*

6 185 510dekar

1,9%

Ferskvann*

20 468 191dekar

6,3%

Isbre*

2 465 708dekar

0,8%

Ikke registrert*

330dekar

0,0%

Sum

323 755 503323755503

100100

Kjelde: Arealressurskart AR5, årsversjon 2025, NIBIO. Arealklasse merket * er i hovudsak henta fra AR50, NIBIO.

Informasjonen om arealressursane er henta frå det detaljerte arealressurskartet AR5. For areal som ikkje er kartlagt i AR5, er det supplert med informasjon frå arealressurskartet AR50. Denne informasjonen byggjer på topografisk norgeskart N50 og satellittbildetolking av snaumark. I Norge er det 38,5 % av arealet som ikkje er kartlagt i AR5.

Les meir om arealressurskartet AR5 på NIBIO sine nettsider

Sjå arealressurskartet AR5 i karttenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet AR5 vises.

Fulldyrka jord: Jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og som kan nyttast til åkervekster eller til eng, og som kan fornyast ved pløying.

Overflatedyrka jord: Jordbruksareal som for det meste er rydda og jamna i overflata, slik at maskinell hausting er mogeleg.

Innmarksbeite: Jordbruksareal som kan nyttast som beite, men som ikkje kan haustast maskinelt. Minst 50 prosent av arealet skal vere dekt av kulturgras eller beitetålande urter. Arealet skal ha tydeleg kulturpreg.

Korleis vert jordbruksareala brukt

Skip chart

Veksttype

dekar

Innmarksbeite

1 532 598dekar

15,6%

Grovfôr

5 072 785dekar

51,7%

Korn

2 963 138dekar

30,2%

Potet

122 827dekar

1,3%

Grønnsaker

74 900dekar

0,8%

Frukt og bær

39 442dekar

0,4%

Sum

9 805 6909805690

100100

Kjelde: Produksjonstilskot 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir på NIBIO sine nettsider

Les meir om produksjonstilskudd hos Landbruksdirektoratet

Skip chart

foretak

antall dyr

Melkekyr

6 088foretak

207 280antall dyr

Ammekyr

5 725foretak

104 243antall dyr

Vinterfôra sauer

12 604foretak

879 827antall dyr

Geiter

1 256foretak

44 790antall dyr

Avlspurker

732foretak

36 382antall dyr

Slaktegris

1 879foretak

1 464 137antall dyr

Verpehøner

1 290foretak

4 276 880antall dyr

Slaktekylling

501foretak

71 838 404antall dyr

Kjelde: Produksjonstilskudd 2025, Landbruksdirektoratet

Les meir på NIBIO sine nettsider

Les meir om produksjonstilskudd hos Landbruksdirektoratet

Korleis er kvaliteten på jorda?

57,8 prosent av fulldyrka og overflatedyrka jord i Norge er jordsmonnkartlagt. I Norge har 94,4 prosent av den kartlagte jorda svært god eller god kvalitet

Temakartet Jordkvalitet er først og fremst eit verktøy for bruk i arealplanlegging. Jordkvaliteten fortel om jorda eller terrenget har begrensningar for plantedyrking. Eit flatt jorde med lite stein er til dømes lettare å drive enn eit steinrikt jorde i ei bratt skråning. Jordkvalitetskartet tek ikkje omsyn til klima. I Noreg er det lite areal som egner seg til jordbruk. Jordsmonnet sine eigenskapar, terrengforhold og klima er avgjerande for kvar ein kan dyrke ulike planter. Ein god agronomi tar utgangspunkt i dei naturlege føresetnadene på kvar stad.

Skip chart

Jordkvalitet

dekar

Svært god

3 422 347dekar

67,7%

God

1 350 410dekar

26,7%

Mindre god

278 821dekar

5,5%

Total sum

5 051 5785051578

100100

Kjelde: Jordkvalitet, 2022, NIBIO

Jordkvalitet er delt inn i tre klassar; svært god, god og mindre god jordkvalitet. Inndelinga bygger på ei samla vurdering av eigenskapar ved jorda som er viktige for den agronomiske bruken, samt hellingsgraden på jordbruksarealet.

Les meir om jordkvalitet på NIBIO sine nettsider

Sjå meir statistikk over jordeigenskapar på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over jordkvalitet i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet jordkvalitet vises.

Svært god jordkvalitet: Areal som er lettdrive og som normalt gjev gode gode, årvisse avlingar av jordbruksvekstar som er tilpassa det lokale klimaet.

God jordkvalitet: Areal som berre egner seg for eit meir avgrensa utval av vekster. Det krevst noko meir innsats for å få gode avlingar.

Mindre god jordkvalitet: Areal som kan egne seg godt, til dømes til gras, men der eigenskapar ved jorda gjer at det krevst større innsats. Bratt areal kjem også i denne klassen.

Kva kan dyrkast opp til fulldyrka jord?

I Norge er 12 438 331 dekar kartlagt som dyrkbar jord. Dette er areal som kan dyrkast opp til fulldyrka jord og som held krava til klima og jordkvalitet for plantedyrking. Fulldyrka jord er jordbruksareal som er dyrka til vanleg pløyedjupn, og kan nyttas til åkervekster eller eng, og som kan fornyast ved pløying.

Dyrkbar jord kan være omfattet av særskilte føresegner

Vurderingar av om eit areal kan dyrkast opp til å bli fulldyrka jord, endrar seg over tid. I Norge ligg 36,2 prosent av jorda som er kartlagt som dyrkbar i områder som etter dagens retningslinjer og lovverk ikkje bør dyrkast opp. Dette gjeld dyrkbar jord som ligg på arealtypar som myr, i nasjonalparkar eller naturreservat, og areal i ravinelandskap som tidlegare vart rekna som dyrkbare med føresetnad om bakkeplanering. Vi kallar dette «dyrkbar jord med særskilde føresegner».

Skip chart

Dyrkbar jord, omfattet av særskilte føresegner

dekar

Dyrkbar jord totalt

12 441 862dekar

100%

Uten særbestemmelser

7 935 282dekar

63,8%

4 506 409dekar

36,2%

Myr

4 208 641dekar

Planeringsjord

126 200dekar

Nasjonalpark og naturreservat

459 305dekar

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO * Noko dyrkbar jord kan inngå i fleire kategoriar, til dømes dyrkbar myr som ligg i ein nasjonalpark. Tala for myr, planeringsjord og nasjonalpark og naturreservat kan difor ikkje summerast. For dyrkbar jord med særskilde føresegner er desse areala berre rekna éin gong.

Dyrkbar jord fordelt på arealtypar

54,8 prosent av areala som kan dyrkes opp i Norge er i dag registrert som skog.

Skip chart

Dyrkbar jord fordelt på arealtypar

Arealtype

dekar

Overflatedyrka jord

70 511dekar

0,6%

Innmarksbeite

418 725dekar

3,4%

Skog

6 812 468dekar

54,8%

Åpen fastmark

929 073dekar

7,5%

Myr

4 207 252dekar

33,8%

Sum

12 438 02912438029

100100

Kilde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Kor godt egna den dyrkbare jorda er for matproduksjon, er mellom anna avhengig av klimaet. Landet er delt inn i klimasoner frå 1–6, der sone 1 er best egna for matproduksjon. I Norge ligger 26,4 prosent av den jorda som kan dyrkast opp i sone 4.

Skip chart

Dyrkbar jord fordelt på klimasoner

Sone

dekar

1 Godt egnet for matkorndyrking

198 883dekar

1,6%

2 Marginal for matkorndyrking

1 205 734dekar

9,7%

3 Godt egnet for fôrkorndyrking

1 995 267dekar

16%

4 Marginal for fôrkorndyrking

3 278 867dekar

26,4%

5 Godt egnet for grovfôrdyrking

3 123 158dekar

25,1%

6 Marginal for grovfôrdyrking

2 636 422dekar

21,2%

Total dyrkbar jord

12 438 33112438331

100100

Kjelde: Dyrkbar jord, årsversjon 2025, NIBIO

Les meir om dyrkbar jord på NIBIO sine nettsider

Sjå kart over dyrkbar jord i karttjenesta Kilden - NB: Zoom inn til kartet dyrkbar jord vises.

Verdiskaping i jordbruket

NIBIO har berre gjort utrekningar for verdiskaping i jordbruket for nokre fylke og ikkje for heile landet, så vi kan dessverre ikkje vise tal for Noreg.

Les om utrekning av verdiskaping i jordbruket på NIBIO sine nettsider. Her er også dei einskilde rapportane med meir informasjon lenka opp.»

Nedbygging

Dette skjer ofte rundt store byar og tettstader, der ein også finn mykje av den beste landbruksjorda.

Gjengroing

Jordbruksareal som av ulike grunnar ikkje er i bruk lenger, vil gro igjen over tid.

Oppdyrking

Noko areal vert dyrka opp til åker eller engareal, medan andre vert rydda til innmarksbeite.

Kvifor er det viktig å ta vare på matjorda?

Matjord er ein knapp og ikkje-fornybar ressurs.
Klimaendringane vil endre vilkåra for matproduksjon verda over.
Folkeauken gjer at vi treng meir areal til jordbruk.
Nok mat, trygg mat, kortreist og god mat vert viktigare for livskvaliteten vår.

Eit dekar kveite kan gje 1000 brød kvart år!

Lite jordbruksareal i Noreg samanlikna med andre land

I Noreg er kun tre prosent av landarealet jordbruksareal, og berre ein tredjedel av dette er egna til produksjon av matkorn. Tre prosent er mykje lavere enn i andre land vi kan samanlikne oss med. OECD-landa har nær førti prosent.

Stortinget har vedteke at matproduksjonen i Noreg skal aukast med 20 prosent fram til 2030.

Folketalet i verda passerte 7 milliarder menneske i 2011, og er i 2050 venta å vere 9 milliardar. FAO har rekna ut at den globale matproduksjonen må aukast med 70 prosent innan 2050 for å sikre nok mat til alle (menneska på jorda).

Ei slik utvikling vil setje produksjonsareala under press. Det gjeld både kor mykje areal som er tilgjengeleg og kvaliteten på jordbruksareala.